Eksplozje w dwóch wagonach tramwajowych i na pobliskim peronie, kilkudziesięciu poszkodowanych oraz skoordynowana akcja policji, straży pożarnej i ratowników medycznych – tak wyglądał scenariusz rozbudowanych ćwiczeń antyterrorystycznych, które odbyły się w Toruniu. W dwudniowym szkoleniu wzięło udział około 300 przedstawicieli służb i instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo.
Przedsięwzięcie przeprowadzono 22 i 23 czerwca 2026 roku. Jego celem było sprawdzenie procedur reagowania na zamach z użyciem materiałów wybuchowych, doskonalenie komunikacji między służbami oraz przygotowanie funkcjonariuszy i ratowników do działania pod presją czasu, w warunkach chaosu i ograniczonego dostępu do poszkodowanych.
W organizację szkolenia zaangażowali się policjanci z Komendy Wojewódzkiej Policji w Bydgoszczy, bydgoskich zarządów Centralnego Biura Zwalczania Cyberprzestępczości i Centralnego Biura Śledczego Policji, funkcjonariusze Żandarmerii Wojskowej, strażacy Państwowej Straży Pożarnej oraz personel medyczny Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego im. Ludwika Rydygiera w Toruniu.
Od wykładów do działań w terenie
Pierwszy dzień szkolenia miał charakter teoretyczny i odbył się na terenie toruńskiego szpitala wojewódzkiego. Uczestnicy wysłuchali wykładów dotyczących współdziałania formacji, organizacji akcji ratowniczej, zabezpieczania miejsca zdarzenia oraz prowadzenia czynności procesowych po zamachu terrorystycznym.
Swoją wiedzą dzielili się między innymi przedstawiciele ratownictwa medycznego, Państwowej Straży Pożarnej, Centrum Szkolenia Policji w Legionowie, Komendy Wojewódzkiej Policji w Katowicach oraz Uniwersytetu Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie.
Wydarzenie otworzyła zastępca komendanta wojewódzkiego Policji w Bydgoszczy insp. Małgorzata Jorka, reprezentująca komendanta wojewódzkiego insp. Jakuba Gorczyńskiego. Uczestników powitała również dyrektor Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego dr Sylwia Sobczak.
Trzy eksplozje w tramwaju i na peronie
Drugiego dnia działania przeniosły się na poligon wojskowy w Toruniu. Do przeprowadzenia ćwiczeń wykorzystano dwa wycofane z eksploatacji wagony tramwajowe, przekazane przez Miejski Zakład Komunikacji w Toruniu i przeznaczone do złomowania.
Scenariusz zakładał skoordynowany atak na tramwaj jadący w kierunku centrum miasta. Do eksplozji miało dojść trzykrotnie – wewnątrz obu wagonów oraz na pobliskim peronie, na którym znajdowała się duża liczba osób.
Za przygotowanie i detonację ładunków odpowiadali funkcjonariusze Samodzielnego Pododdziału Kontrterrorystycznego Policji w Bydgoszczy, Centrum Szkolenia Policji w Legionowie oraz Centrali CBŚP.
Warunki prowadzenia akcji celowo maksymalnie utrudniono. Miejsce zdarzenia było silnie zadymione, uszkodzone wagony ograniczały dostęp do poszkodowanych, a zablokowane drogi ewakuacyjne komplikowały działania służb. Pozorowana panika i chaos miały dodatkowo sprawdzić umiejętność zarządzania akcją oraz zapewnienia bezpieczeństwa ratownikom pracującym w strefie zagrożenia.
Segregacja poszkodowanych i ewakuacja do szpitali
Według scenariusza w zamachu poszkodowanych zostało 20 osób, w tym dzieci. Na miejsce skierowano policjantów, zastępy Państwowej Straży Pożarnej oraz zespoły ratownictwa medycznego. W uruchomienie odpowiednich sił i środków zaangażowany był również Wydział Bezpieczeństwa i Zarządzania Kryzysowego Kujawsko-Pomorskiego Urzędu Wojewódzkiego.
Jednym z najważniejszych elementów ćwiczeń była współpraca osób kierujących poszczególnymi obszarami działań. Kierujący akcją medyczną pozostawał w stałym kontakcie z dowódcą policyjnym oraz kierującym działaniami ratowniczymi ze strony straży pożarnej. Pozwalało to na bieżące wyznaczanie bezpiecznych stref, ustalanie kolejności ewakuacji oraz organizowanie pomocy dla rannych.
Ratownicy prowadzili segregację medyczną zgodnie z procedurą START, a w przypadku dzieci – JumpSTART. Informacje o liczbie poszkodowanych, ich stanie oraz zapotrzebowaniu na miejsca w placówkach medycznych były przekazywane do dyspozytorni.
Strażacy, poza zabezpieczeniem terenu, uczestniczyli w przygotowaniu i obsłudze punktów pomocy medycznej. Poszkodowanym udzielano tam pierwszej pomocy, stabilizowano ich stan i przygotowywano do transportu.
W toku ćwiczeń ewakuowano 15 osób. Osiem z nich, w tym dziecko, zakwalifikowano do kategorii czerwonej, oznaczającej konieczność udzielenia natychmiastowej pomocy. Kolejnych siedem osób otrzymało kategorię żółtą. Poszkodowani zostali przewiezieni do Szpitala Specjalistycznego na Bielanach oraz Szpitala Dziecięcego, należących do Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w Toruniu.
Zgodnie ze scenariuszem pięciu osób nie udało się uratować ze względu na rozległość obrażeń oraz ograniczone możliwości udzielania pomocy podczas zdarzenia masowego.
Realizm ćwiczeń zwiększyła profesjonalna charakteryzacja pozorantów. U 15 osób odgrywających role ofiar odwzorowano obrażenia, z którymi funkcjonariusze i ratownicy mogą zetknąć się podczas rzeczywistego zamachu.
Oględziny po zakończeniu akcji
Po zakończeniu działań ratowniczych rozpoczęto szczegółowe oględziny sektorowe miejsca zdarzenia. Prowadziło je siedem zespołów złożonych z policjantów garnizonu kujawsko-pomorskiego, funkcjonariuszy CBZC, CBŚP i Żandarmerii Wojskowej. Obecni byli także prokuratorzy z prokuratur okręgowych w Bydgoszczy, Toruniu i Włocławku.
Ten etap miał sprawdzić organizację czynności procesowych, zabezpieczanie śladów oraz współpracę organów ścigania po zakończeniu bezpośredniej akcji ratunkowej.
Dwudniowe szkolenie pozwoliło ocenić skuteczność obowiązujących procedur, przepływu informacji i sposobu podejmowania decyzji w warunkach silnej presji. Zdobyte doświadczenia oraz wypracowane wnioski mają zostać wykorzystane podczas dalszego doskonalenia współpracy między służbami.
Ćwiczenia pokazały, że skuteczne reagowanie na współczesne zagrożenia wymaga nie tylko odpowiedniego wyposażenia i specjalistycznej wiedzy. Kluczowe pozostają również sprawna komunikacja, wzajemne zaufanie oraz znajomość kompetencji poszczególnych formacji. To od ich współdziałania zależy tempo udzielania pomocy, bezpieczeństwo ratowników i szanse na uratowanie jak największej liczby poszkodowanych.
