Zabytkowy tramwaj stojący od 2015 roku na Dolnym Mieście w Gdańsku ma zyskać nową funkcję. Stowarzyszenie Grupa Tramwajowo-Autobusowa WPK GG planuje stworzyć w jego kabinie symulator jazdy, dzięki któremu odwiedzający będą mogli wcielić się w rolę motorniczego. Zanim jednak projekt zostanie w pełni zrealizowany, wagon wymaga kompleksowego remontu.
Pojazd został wyprodukowany w 1978 roku w zakładach Konstal w Chorzowie jako wagon typu 105N o numerze 1241. Początkowo służył w zajezdni Wrzeszcz, a pod koniec lat 90. trafił do zajezdni Łąkowa. W 1999 roku przeszedł przebudowę do standardu 105Na, po czym wrócił do Gdańska. W 2009 roku został skierowany do zajezdni Nowy Port, gdzie obsługiwał przede wszystkim linie nr 4 i 10.
Na Dolne Miasto tramwaj powrócił w 2015 roku, już jako pamiątka po komunikacyjnej historii tej części Gdańska. Ostatni tramwaj liniowy przejechał tam w 2000 roku. Sam wagon od ponad dekady stoi przy ulicy Wróblej.
Zabytkowy tramwaj z nową funkcją
Od momentu ustawienia wagonu na Dolnym Mieście wykorzystywany jest on do działań kulturalnych i edukacyjnych. Organizowane są w nim m.in. wystawy i wydarzenia związane z historią dzielnicy. W opiekę nad pojazdem w 2024 roku zaangażowało się Stowarzyszenie Grupa Tramwajowo-Autobusowa WPK GG, zajmujące się historią gdańskiego transportu publicznego.
Od lutego 2025 roku wagon należy już do stowarzyszenia. Jego członkowie prowadzą w nim dyżury, opowiadają mieszkańcom i turystom o historii gdańskich tramwajów i autobusów, a także zajmują się bieżącą konserwacją pojazdu. Udało się m.in. uruchomić oświetlenie zewnętrzne oraz dzwonki.
Jednym z najciekawszych planów jest stworzenie symulatora jazdy tramwajem.
– Będzie można zasiąść w kabinie naszego tramwaju z lat 70., aby poprowadzić go w wirtualnym świecie. Chcemy, aby ta kabina, w której siedzieli motorniczowie wożący pasażerów, ponownie pełniła swoją funkcję – tym razem w formie wirtualnej zabawy – mówił w Radiu Gdańsk Cezary Kamiński, prezes stowarzyszenia.
Oryginalny pulpit posłuży do sterowania
Projekt ma wykorzystywać oryginalne wyposażenie tramwaju. Obraz z symulatora będzie wyświetlany na rolecie rozpiętej na przedniej szybie. Użytkownik ma sterować wirtualnym tramwajem przy użyciu fabrycznego pulpitu, pedałów oraz pozostałych elementów znajdujących się w kabinie motorniczego.
Pierwsza, demonstracyjna wersja symulatora ma zostać zaprezentowana we wrześniu podczas organizowanego na Dolnym Mieście „Pożegnania Lata”.
Stowarzyszenie planuje także kolejne wystawy, spotkania tematyczne oraz kino plenerowe.
11 lat pod gołym niebem pozostawiło ślady
Stan techniczny wagonu wymaga jednak znacznie poważniejszych prac niż dotychczasowa bieżąca konserwacja. Tramwaj przez 11 lat pozostawał na zewnątrz, co doprowadziło do pojawienia się korozji i pogorszenia stanu wielu elementów.
Planowany remont ma objąć odtworzenie poszycia tramwaju, uzupełnienie skorodowanych blach, naprawę stopni wejściowych, piaskowanie i lakierowanie wybranych elementów. Konieczna będzie również naprawa podłogi, w tym usunięcie starej wykładziny i skorodowanych klap rewizyjnych oraz odtworzenie uszkodzonych fragmentów.
Prace mają objąć także wnętrze wagonu – osłony ogrzewania, sufit, laminaty oraz elementy zabudowy. Zaplanowano ponadto piaskowanie i zabezpieczenie antykorozyjne wózków oraz elementów zawieszenia. Sprawdzona ma zostać również instalacja elektryczna, a jednym z celów jest ponowne uruchomienie wewnętrznego oświetlenia.
Potrzeba 350 tys. zł
Koszt kompleksowego remontu oszacowano na około 350 tys. zł. Stowarzyszenie, które utrzymuje się przede wszystkim ze składek około 20 członków, rozpoczęło publiczną zbiórkę pieniędzy.
– Szukamy wsparcia osób i podmiotów, które chciałyby wesprzeć nas w polepszeniu stanu wizytówki Dolnego Miasta, znajdującej się w naszych rękach. Stąd właśnie ta zbiórka – wyjaśniają członkowie GTA WPK GG.
Jeżeli uda się przeprowadzić zaplanowane prace, wagon 105Na pozostanie nie tylko pamiątką po dawnej komunikacji tramwajowej Dolnego Miasta, ale zyska również nową, interaktywną funkcję, pozwalając odwiedzającym spróbować swoich sił za pulpitem motorniczego.
Źródło: gdansk.pl; Stowarzyszenie Grupa Tramwajowo-Autobusowa WPK GG
