Gdańsk jako pierwszy samorząd w Polsce wdraża model współpracy energetycznej w formule in-house, wzmacniając lokalne bezpieczeństwo energetyczne i ograniczając koszty funkcjonowania miasta. Dzięki porozumieniu pomiędzy miejskimi spółkami – Gdańskie Autobusy i Tramwaje oraz Port Czystej Energii – znaczna część energii elektrycznej wykorzystywanej przez transport publiczny będzie pochodziła bezpośrednio z lokalnego źródła.
Fot. Grzegorz Mehring / www.gdansk.pl
Zgodnie z podpisaną umową Port Czystej Energii zapewni aż 74 proc. zapotrzebowania GAiT na energię elektryczną. Co istotne, prąd ten będzie o blisko 10 proc. tańszy niż energia kupowana dotychczas na rynku, co przełoży się na realne oszczędności w budżecie miasta.
Energia z odpadów – dla mieszkańców miasta
Port Czystej Energii działa od niespełna roku i produkuje energię elektryczną oraz ciepło w procesie termicznego przekształcania odpadów nienadających się do recyklingu. Do tej pory wytwarzany prąd trafiał do krajowej sieci elektroenergetycznej. Teraz – po raz pierwszy – zostanie wykorzystany bezpośrednio przez miejskie jednostki.
– Chcemy, aby energia wytwarzana w Gdańsku służyła gdańszczanom i była dostępna w atrakcyjnej, stabilnej cenie – podkreślała Aleksandra Dulkiewicz, zapowiadając, że w 2026 roku około trzy czwarte energii zasilającej tramwaje będzie pochodziło właśnie z Portu Czystej Energii.
Oprócz GAiT, z lokalnej energii skorzystają również m.in. Zakład Utylizacyjny w Szadółkach, Gdańska Agencja Rozwoju Gospodarczego oraz placówki oświatowe na Lawendowym Wzgórzu. Szacuje się, że w 2026 roku PCE dostarczy miejskim jednostkom około 30 tys. MWh energii elektrycznej.
Transport publiczny jeszcze bardziej ekologiczny
Dla miejskiej komunikacji to nie tylko kwestia ceny, ale również jakości energii.
– Dotychczas tramwaje były zasilane prądem pochodzącym w dużej mierze z paliw kopalnych. Teraz mówimy o energii ekologicznej, wytwarzanej lokalnie, z odpadów – zaznaczył Maciej Lisicki, prezes GAiT.
Preferencyjna cena 430 zł za MWh – zamiast rynkowych niemal 470 zł – oznacza dla spółki oszczędności rzędu 1 mln zł rocznie. To z kolei bezpośrednio wpływa na obniżenie wydatków miasta na rekompensaty dla transportu publicznego.
Klaster energii i długofalowa strategia
Nowy model współpracy wpisuje się w szerszą strategię miasta realizowaną w ramach Gdański Klaster Energii. Jak przypomniał Piotr Kryszewski, celem klastra jest nie tylko produkcja zielonej energii, ale także ograniczanie jej zużycia.
Dzięki działaniom prowadzonym w ostatnich latach Gdańsk zredukował zapotrzebowanie na energię elektryczną o 12 proc., a działalność Portu Czystej Energii pozwoliła ograniczyć emisję CO₂ o ponad 52 tys. ton. Równolegle miasto rozwija odnawialne źródła energii – z trzech instalacji w 2022 roku do 36 obecnie – z ambitnym celem osiągnięcia stu takich obiektów do 2030 roku.
W planach na 2026 rok są również spółdzielnie energetyczne i tzw. wyspy energetyczne m.in. na Szadółkach, w Oczyszczalni „Wschód” oraz w Gdańskim Ogrodzie Zoologicznym.
Model do naśladowania
Gdański przykład pokazuje, że samorządy mogą realnie zwiększać swoją niezależność energetyczną, łącząc gospodarkę odpadami, transport publiczny i lokalną produkcję energii. Model in-house to nie tylko oszczędności finansowe, ale także większa kontrola nad cenami, stabilność dostaw i konsekwentna realizacja celów klimatycznych – z bezpośrednią korzyścią dla mieszkańców.
Źródło: oficjalna strona Miasta Gdańsk
