Stadler współpracuje z HAVAG nad rozwiązaniami, które mają pomóc zmniejszyć drgania podczas eksploatacji nowych tramwajów TINA dla niemieckiego miasta Halle. To reakcja na głosy mieszkańców, którzy skarżyli się m.in. na zwiększony hałas i wibracje podczas przejazdów. Zwróciliśmy się do producenta z prośbą o komentarz dotyczący postępów prac.
Szwajcarski producent taboru szynowego dostarczy do Halle nowoczesne, niskopodłogowe tramwaje TINA w dwóch wersjach: 39 pojazdów MGT-M o długości ok. 30 m oraz 17 tramwajów MGT-XL o długości ok. 45 m. Pięć dłuższych tramwajów trafiło już do miasta, a pierwszy z nich przechodził jazdy próbne z pasażerami od września do grudnia.
Celem jazd próbnych było szeroko zakrojone testowanie nowych pojazdów w rzeczywistych warunkach, szczególnie pod kątem niezawodności i funkcjonalności. Sprawdzane są m.in. drzwi, napędy, klimatyzacja, system informacji pasażerskiej oraz system ostrzegania o kolizjach.
Hałas i wibracje
W trakcie próbnej eksploatacji mieszkańcy Halle przekazywali swoje opinie na temat nowych tramwajów. Wskazywali m.in. na dobrą dostępność dla osób z niepełnosprawnościami i o ograniczonej mobilności, przestronne wnętrze, panoramiczne okna czy przejrzystą informację pasażerską. Pojawiły się jednak także głosy krytyczne.
Pasażerowie skarżyli się na hałas i wibracje generowane przez tramwaje TINA. Według naszych ustaleń problem ma szerszy charakter – występuje również w innych miastach, w których eksploatowane są pojazdy Stadlera. W połowie 2025 roku o podobnych uciążliwościach informowali mieszkańcy dzielnicy Arheilgen w Darmstadt.
Ich relacje potwierdził raport ekspertów, w którym wskazano, że „nowe tramwaje TINA kursujące w Darmstadt i dzielnicy Darmstadt-Dieburg powodują więcej wibracji i są znacznie głośniejsze niż ich poprzednicy, tramwaje ST12”.
Producent komentuje
Tramwaje TINA (warianty XL i M) ważą odpowiednio około 60 i 45 ton, czyli znacznie więcej niż ich poprzednicy. Prowadzi to do większych wibracji podczas jazd testowych i w kilku miejscach sieci HAVAG. Wyższa masa wynika z nowoczesnych i dodatkowych elementów konstrukcyjnych, takich jak większe okna i drzwi, klimatyzacja, dłuższe sekcje wózka, większa liczba silników napędowych czy wzmocnione elementy bezpieczeństwa. Zwiększa to liczbę źródeł drgań.
Jak podkreśla Stadler, specjaliści firmy współpracują z miastami nad rozwiązaniami zmniejszającymi poziom wibracji. Jednocześnie zgodność pojazdów z normami dotyczącymi hałasu powietrznego została już potwierdzona przez ekspertów.
W podwoziu tramwajów TINA zamontowano różne elementy tłumiące drgania, które mają redukować hałas.
– Stadler jest świadomy znaczenia emisji drgań i hałasu w obszarach miejskich – zwłaszcza w gęsto zaludnionych regionach, takich jak Halle (Saale). Nieustannie pracujemy nad optymalizacją właściwości akustycznych naszych pojazdów oraz opracowywaniem nowych technologii, które spełniają wymagania nowoczesnej mobilności przy jednoczesnym poszanowaniu środowiska miejskiego – informuje Marta Jarosińska, Dyrektor ds. Komunikacji i Marketingu Stadler Polska Sp. z o.o.
Dodaje, że w tramwaju TINA firma Stadler opracowała unikalną na skalę światową koncepcję w pełni zintegrowanego, niskopodłogowego układu napędowego. Wszystkie elementy napędu, systemu hamowania i układu jezdnego umieszczono pod podłogą pojazdu, bez ingerencji w przestrzeń pasażerską. Konstrukcja ta nie tylko zapewnia więcej miejsc siedzących i przestronne, pozbawione barier wnętrze, ale także stawia nowe wymagania dotyczące interakcji pojazdu z infrastrukturą.
– Innowacyjny wózek stanowi interfejs między pojazdem a torem. Realizuje funkcje napędu, hamowania, prowadzenia w torze i odsprężynowania, dlatego zawiera wiele ruchomych elementów generujących hałas i wibracje, które mogą być przenoszone przez podtorze na sąsiednie budynki – wyjaśnia przedstawicielka Stadlera.
Zaznacza jednak, że emisja drgań i hałasu przenoszonego przez konstrukcję nigdy nie zależy wyłącznie od pojazdu. Jest powiązana także ze stanem infrastruktury (np. torów), sposobem eksploatacji (prędkością, hamowaniem) oraz otoczeniem.
– Każde uruchomienie i testowanie należy rozpatrywać indywidualnie – również w Halle – dodaje.
Działania zaradcze
Stadler utrzymuje ścisły kontakt z partnerami projektowymi w Halle, aby na wczesnym etapie identyfikować potencjalne skutki drgań i podejmować ukierunkowane działania zaradcze. Wnioski z innych miast, takich jak Bazylea i Darmstadt, gdzie przeprowadzono szeroko zakrojone pomiary, są uwzględniane w projekcie dla Halle. W obu lokalizacjach zidentyfikowano źródła hałasu, szczególnie w rejonie wózków. W odpowiedzi od wiosny 2025 roku prowadzone są testy różnych modyfikacji podwozia.
– Jesteśmy przekonani, że tramwaj TINA wniesie znaczący wkład w zrównoważoną mobilność w Halle i zobowiązani jesteśmy do zapewnienia jak najcichszego oraz możliwie najprzyjemniejszego środowiska podróży i życia, także w newralgicznych obszarach sieci.
