Znane są już wyniki najnowszego Warszawskiego Badania Ruchu 2024/2025, którym objęto niemal 40 tys. osób. To jedno z najważniejszych opracowań dotyczących mobilności w stolicy i jej obszarze metropolitalnym. Pozwala szczegółowo przeanalizować, jak przez ostatnią dekadę zmieniły się zwyczaje transportowe mieszkańców.
Ostatnie takie badanie realizowano w 2015 roku. Od tego czasu Warszawa i otaczające ją gminy przeszły wyraźną transformację – zarówno pod względem demograficznym, jak i sposobu przemieszczania się. Liczba mieszkańców stolicy wzrosła do ponad 1,85 mln (o 7 proc.), natomiast w gminach metropolitalnych dynamika była jeszcze większa – do ponad 1,4 mln mieszkańców (wzrost o 15 proc.). Rozwój obszarów podmiejskich wyraźnie wpłynął na strukturę podróży.
W ciągu dekady znacząco zwiększyła się liczba realizowanych podróży, ale zmienił się ich charakter. Warszawa stała się bardziej policentryczna – rośnie znaczenie usług lokalnych, a mieszkańcy częściej przemieszczają się w obrębie własnych dzielnic, rzadziej natomiast podróżują do ścisłego centrum. Istotnym czynnikiem była również pandemia COVID-19, która trwale zmieniła model pracy – obecnie aż 23 proc. pracujących mieszkańców funkcjonuje w trybie zdalnym lub hybrydowym. Efektem jest mniejsze natężenie ruchu w godzinach szczytu.
Mimo tych zmian Warszawski Transport Publiczny utrzymuje silną pozycję. Przy niezmienionych cenach biletów ich sprzedaż wzrosła o ponad 30 proc., co potwierdza rosnącą rolę transportu zbiorowego jako podstawy systemu mobilności w mieście.
Środek transportu a lokalizacja
Wyniki badania pokazują wyraźne różnice w wyborze środka transportu w zależności od lokalizacji. W centralnych dzielnicach Warszawy dominują zrównoważone formy przemieszczania się – aż 40,6 proc. podróży odbywa się transportem publicznym, 33 proc. pieszo, a jedynie 23,6 proc. samochodem. Wysoki udział ruchu pieszego obserwowany jest szczególnie w takich dzielnicach jak Śródmieście, Mokotów czy Praga Północ. Struktura ta jest zbliżona do największych europejskich metropolii, takich jak Bruksela, Helsinki, Londyn, Madryt czy Paryż.
Inaczej wygląda sytuacja poza centrum. Tam nadal dominują podróże piesze (37,3 proc.), ale znacząco rośnie udział samochodu (35,5 proc.), a maleje transportu publicznego (23,6 proc.). Jeszcze wyraźniej rola auta widoczna jest w gminach podwarszawskich, gdzie stanowi ono podstawowy środek transportu. Co istotne, udział transportu zbiorowego rośnie wraz ze zbliżaniem się do Warszawy – w przypadku podróży kończących się w Strefie Czystego Transportu sięga niemal 40 proc.
Trzy modele mobilności
Badanie potwierdza istnienie trzech modeli mobilności: ścisłego centrum, obszarów poza centrum oraz metropolii. Transport zbiorowy pozostaje kręgosłupem komunikacyjnym całej aglomeracji – metro, tramwaje, autobusy i kolej regionalna obsługują w godzinach szczytu setki tysięcy pasażerów i zapewniają sprawne połączenia, szczególnie w relacjach do i z centrum.
Jednocześnie rośnie liczba samochodów wjeżdżających do Warszawy – z 0,96 mln do aż 1,7 mln. Istotny wpływ na ten wzrost miały także przejazdy realizowane za pośrednictwem aplikacji mobilnych – liczba licencji wzrosła z ok. 11 tys. w 2018 r. do ok. 75 tys. obecnie. To nowy, dynamicznie rozwijający się element systemu transportowego.
Wnioski z badania wskazują również na duży potencjał mobilności aktywnej. Ruch pieszy odgrywa bardzo istotną rolę, a rower staje się coraz częściej całorocznym środkiem transportu.
System największy w Polsce
Warszawski system transportowy pozostaje największym w Polsce. Odpowiada za około jedną trzecią wszystkich przewozów miejskich i jedną czwartą całego transportu publicznego w kraju. Rocznie z Warszawskiego Transportu Publicznego korzysta niemal miliard pasażerów, w tym nie tylko mieszkańcy, ale także turyści i osoby przyjezdne.
Warszawskie Badanie Ruchu 2024/2025 zostało zrealizowane przez konsorcjum Instytutu Badawczego PBS oraz Via Vistula w ramach działań wynikających z Planu zrównoważonej mobilności miejskiej dla metropolii warszawskiej 2030+ (SUMP). Wyniki stanowią kluczową podstawę do dalszego planowania rozwoju transportu i kształtowania polityki mobilności w regionie.
