Dotychczas kalendarz inwestycji tramwajowych wyznaczały pory roku. Najbardziej wymagające roboty torowe planowano na miesiące wiosenne i letnie, kiedy warunki atmosferyczne dawały największą pewność sprawnego prowadzenia prac. Nieprzewidywalność zimy, niskie temperatury i opady były dużym ryzykiem przerwania kluczowych etapów tradycyjnej modernizacji. Realizacja węzła Wierzbięcice przez konsorcjum NDI/Terlan na rzecz Miasta Poznań pokazuje jednak, że to ograniczenie może zacząć odchodzić do przeszłości. Technologia CONTRACK, po remoncie błyskawicznym w Warszawie, ponownie skłania do zmiany myślenia o planowaniu inwestycji torowych – tym razem umożliwia przełamanie sezonowości budowy torowisk.
Poznań z technologią CONTRACK
W samym centrum Poznania powstaje jeden z najbardziej złożonych układów tramwajowych realizowanych obecnie w Polsce. Węzeł Wierzbięcice jest kluczowym elementem nowej trasy tramwajowej prowadzonej ulicą Ratajczaka oraz strategicznym połączeniem południowych dzielnic z centrum Poznania. To właśnie tutaj zastosowano wielkogabarytowe prefabrykaty torowe w technologii CONTRACK, a inwestycja stała się praktycznym dowodem na to, że nowoczesna prefabrykacja pozwala prowadzić zaawansowane roboty torowe niezależnie od pory roku.
Technologię CONTRACK wykorzystaliśmy już wcześniej w trakcie prowadzonej dla MPK Poznań modernizacji Zajezdni Forteczna. To pozwoliło nam poznać wszystkie niuanse jej stosowania i odpowiednio przygotować się do tak dużej realizacji jak Węzeł Wierzbięcice – wskazuje Marek Borkowski, Prezes Zarządu Terlan S.A.
Skala przedsięwzięcia
W ramach inwestycji zabudowano 123 wielkogabarytowe prefabrykaty o łącznej powierzchni 2365 m². Średnia powierzchnia pojedynczej płyty wynosiła około 19 m², a największe elementy osiągały 26,4 m². Do ich wykonania wykorzystano około 850 m³ betonu.
Najbardziej spektakularnym elementem realizacji jest pierwszy w Europie prefabrykowany rozjazd dwutorowy podwójny. Został on zaprojektowany indywidualnie dla tej inwestycji, integrując konstrukcję stalową rozjazdu z prefabrykowaną nawierzchnią betonową.
To rozwiązanie wykracza poza standardowe zastosowania prefabrykacji w torowiskach tramwajowych. Dotychczas technologie prefabrykowane najczęściej wykorzystywano na odcinkach prostych lub w układach o ograniczonej złożoności geometrycznej. W Poznaniu zastosowano je w jednym z najbardziej wymagających obszarów infrastruktury tramwajowej – w rozbudowanym układzie czworokątnego węzła rozjazdowego, gdzie kluczowe znaczenie ma zachowanie precyzyjnej geometrii toru.
Zimowy sprawdzian technologii CONTRACK
Prace montażowe na węźle rozpoczęły się 5 stycznia 2026 r. Temperatury spadały nawet do –15°C, nie brakowało też opadów śniegu. W przypadku tradycyjnych technologii takie warunki oznaczają zwykle ryzyko przestojów, konieczność stosowania dodatkowych zabezpieczeń i opóźnienia harmonogramu.
W Poznaniu kluczowe elementy konstrukcji węzła były już gotowe przed rozpoczęciem robót w terenie. Powstały w kontrolowanych warunkach produkcyjnych, gdzie temperatura i wilgotność nie wpływały na jakość procesu technologicznego. Dzięki temu plac budowy stał się przede wszystkim miejscem precyzyjnego montażu, a nie wielotygodniowego wykonywania konstrukcji żelbetowych na miejscu inwestycji.
Takie rozwiązanie stanowi istotną zmianę w podejściu do realizacji przedsięwzięć związanych z budową, modernizacją lub remontem infrastruktury tramwajowej. Coraz większa część procesu budowlanego może odbywać się poza placem budowy, co ogranicza wpływ warunków atmosferycznych na przebieg inwestycji i pozwala utrzymać ciągłość prac także zimą.
Czas realizacji – wpływ na dobór technologii Dla współczesnych miast równie istotny jak trwałość infrastruktury staje się czas realizacji inwestycji. Każdy dzień wyłączenia torowiska oznacza utrudnienia dla pasażerów, zmiany organizacji ruchu i dodatkowe koszty funkcjonowania transportu publicznego.
Technologia CONTRACK odpowiada na te potrzeby poprzez połączenie prefabrykacji, indywidualnego projektowania oraz błyskawicznego montażu, ograniczając zakres robót wykonywanych bezpośrednio w przestrzeni miejskiej. Skróceniu ulega czas zajęcia terenu, a harmonogram inwestycji staje się bardziej przewidywalny i mniej podatny na wpływ czynników atmosferycznych. Te zalety dotyczą już nie tylko prostych odcinków torowych, ale także najbardziej zaawansowanych konstrukcji.
Węzeł Wierzbięcice – kierunek dla przyszłych inwestycji
O ile prefabrykowane konstrukcje torowe od lat wykorzystywane są w Europie Zachodniej na prostych odcinkach torowisk, o tyle węzły rozjazdowe należą do najbardziej wymagających obszarów infrastruktury tramwajowej. Wymagają one indywidualnego podejścia projektowego oraz integracji wielu systemów, takich jak odwodnienie, ogrzewanie, sterowanie czy urządzenia smarujące.
Dlatego znaczenie poznańskiej inwestycji wykracza poza samą skalę przedsięwzięcia. Węzeł Wierzbięcice pokazuje, że wielkogabarytowa prefabrykacja może być skutecznie wykorzystywana tam, gdzie dotychczas dominowały technologie tradycyjne.
Co równie ważne, realizacja udowadnia, że najbardziej zaawansowane inwestycje torowe nie muszą być ograniczane przez kalendarz i warunki pogodowe. To sygnał, że wraz z rozwojem prefabrykacji zmienia się nie tylko sposób budowy torowisk tramwajowych, ale także sposób planowania całych inwestycji infrastrukturalnych.
