Kwestia bezpieczeństwa kontrolerów biletowych ponownie wraca do debaty publicznej. Forum Organizatorów Transportu skierowało do Ministra Infrastruktury oficjalny wniosek o zmianę przepisów, które umożliwiłyby stosowanie kamer nasobnych przez osoby kontrolujące bilety w transporcie publicznym.
Postulat dotyczy nowelizacji ustawy Prawo przewozowe i wprowadzenia jasnych regulacji pozwalających na rejestrowanie obrazu oraz dźwięku podczas wykonywania obowiązków służbowych. Zdaniem organizatorów transportu obecnie brak takich przepisów stanowi istotną barierę, a stosowanie kamer budzi wątpliwości w kontekście zgodności z RODO.
Podobne stanowisko przedstawiła Izba Gospodarcza Komunikacji Miejskiej. Jej prezes, Dorota Rondtke, również zwróciła się do resortu infrastruktury o uregulowanie zasad stosowania kamer nasobnych – zarówno przez kontrolerów biletów, jak i pracowników nadzoru ruchu.
Do sprawy odniósł się także Prezes Urząd Ochrony Danych Osobowych, Mirosław Wróblewski, który w piśmie do ministra Dariusz Klimczak podkreślił konieczność zapewnienia zgodności ewentualnych rozwiązań z przepisami o ochronie danych osobowych.
Rosnąca skala agresji
Organizatorzy transportu wskazują, że problem agresji wobec kontrolerów systematycznie narasta. W latach 2023–2024 odnotowano 386 incydentów, co oznacza wzrost sięgający nawet 100% rok do roku.
Do najczęstszych zdarzeń należą zniewagi słowne, groźby i wulgarne zachowania, jednak coraz częściej dochodzi również do fizycznych ataków – popychania, opluwania czy naruszenia nietykalności cielesnej. W skrajnych przypadkach kontrolerzy odnosili poważne obrażenia.
Kamery jako narzędzie prewencji
W ocenie Forum Organizatorów Transportu wprowadzenie kamer nasobnych mogłoby znacząco poprawić bezpieczeństwo pracowników. Urządzenia te pełniłyby funkcję prewencyjną, ograniczając agresywne zachowania pasażerów, a także stanowiłyby materiał dowodowy w przypadku incydentów.
Dodatkowo nagrania mogłyby wspierać proces rozpatrywania skarg oraz zwiększać transparentność działań kontrolerów. Organizatorzy podkreślają przy tym, że sam zapis obrazu może być niewystarczający – szczególnie w sytuacjach dotyczących gróźb czy znieważenia, gdzie kluczowe znaczenie ma również rejestracja dźwięku.
Potrzeba zmian legislacyjnych
Obecnie monitoring w pojazdach komunikacji miejskiej nie obejmuje wszystkich sytuacji – zwłaszcza tych, które mają miejsce poza pojazdami lub w starszym taborze pozbawionym nowoczesnych systemów rejestracji.
Wszystkie instytucje zaangażowane w sprawę zgodnie podkreślają, że monitoring audio-wideo jest szczególnie ingerującą formą przetwarzania danych osobowych i wymaga jednoznacznej podstawy prawnej, określającej m.in. cel oraz zakres przetwarzania danych.
Organizatorzy transportu liczą, że skala problemu oraz zaangażowanie wielu podmiotów przyspieszą prace legislacyjne. Ich celem jest wypracowanie rozwiązań, które z jednej strony zwiększą bezpieczeństwo pracowników transportu publicznego, a z drugiej – zapewnią pełną ochronę praw pasażerów.
