W piątek, 26 września, w Muzeum Armii Krajowej im. gen. Emila Fieldorfa „Nila” w Krakowie otwarto wystawę czasową „Krakowscy tramwajarze w walce o Polskę”. Ekspozycja, przygotowana we współpracy z Miejskim Przedsiębiorstwem Komunikacyjnym w ramach obchodów 150-lecia komunikacji miejskiej w Krakowie, będzie dostępna do 1 lutego 2026 roku.
Wernisaż zgromadził nie tylko przedstawicieli Muzeum AK i MPK, ale także rodziny pracowników Krakowskiej Miejskiej Kolei Elektrycznej z czasów okupacji. Ich obecność nadała wydarzeniu szczególny, wzruszający charakter. Przypomniano bowiem trudne losy motorniczych, konduktorów i techników, którzy ryzykowali życie, angażując się w działalność konspiracyjną.
– Aż 170 pracowników komunikacji miejskiej zostało w czasie okupacji represjonowanych – podkreślił dyrektor Muzeum AK dr Jarosław Szarek. – Ta wystawa ma przywrócić pamięć o ludziach, którzy swoją codzienną służbą i odwagą walczyli o wolną Polskę.
Rafał Świerczyński, prezes zarządu MPK w Krakowie, dziękując za powstanie ekspozycji zaznaczył, że przewoźnik dużą wagę przykłada do pielęgnowania tradycji i pamięci o swoich pracownikach.
Bohaterowie w tramwajach i w konspiracji
Na planszach wystawy przedstawiono historie osób, które łączyły codzienną pracę z działalnością w Armii Krajowej. To m.in. Wiesław Korpal, motorniczy i żołnierz AK, który przewoził bronią i radiostacje, wspierał mieszkańców krakowskiego getta, a później brał udział w przerzutach przez Tatry. Wspomniano także Irenę Kusion z domu Wyrwińską, łączniczkę AK, oraz Mariana Wyrwińskiego „Wilka”, partyzanta oddziału „Żelbet”.
Wyjątkową postacią był również inż. Tadeusz Polaczek-Kornecki, dyrektor Miejskiej Kolei Elektrycznej, który w czasie okupacji zatrudniał osoby zagrożone represjami. Gestapo aresztowało go za tę działalność – trafił do KL Auschwitz, gdzie zginął.
Pamiątki i świadectwa historii
Wystawa pokazuje także realia codzienności tramwajarzy pod okupacją: system segregacji w tramwajach, zakaz korzystania z nich przez Żydów, represje, aresztowania i brutalne działania niemieckiego kierownictwa.
Oprócz plansz narracyjnych, zwiedzający mogą zobaczyć unikatowe eksponaty – dokumenty i fotografie rodzinne, opaskę kombatancką, a także przedmioty ze zbiorów MPK: drewnianą ławkę tramwajową z 1938 roku i oryginalny emblemat z czapki motorniczego.
