Pobieranie pogody...

Ocalmy gdański tramwaj 105Na – pomnik historii Dolnego Miasta

Michał Ciechowski

26 listopada, 2025

Na gdańskim Dolnym Mieście, przy ul. Wróblej, stoi wyjątkowy świadek historii – zabytkowy tramwaj Konstal 105Na o numerze 1241. To pojazd z 1978 roku, który przez dziesięciolecia woził pasażerów po mieście, a od 2015 roku pełni rolę pomnika dawnej komunikacji tramwajowej. Dla mieszkańców i miłośników transportu to nie tylko odrestaurowany wagon, ale fragment lokalnej tożsamości – symbol epoki, której dziś już nie ma. Niestety, czas i warunki atmosferyczne nie oszczędziły tego miejsca pamięci. Tramwaj wymaga gruntownego remontu, aby mógł przetrwać kolejne lata.

Tramwaje 105Na to już przeszłość – od czterech lat Gdańsk posiada w pełni niskopodłogową flotę. Wagon 1241 jest dziś pojazdem historycznym (fot. Mikołaj Wantuch)
Tramwaje 105Na to już przeszłość – od czterech lat Gdańsk posiada w pełni niskopodłogową flotę. Wagon 1241 jest dziś pojazdem historycznym (fot. Mikołaj Wantuch)

Stowarzyszenie Grupa Tramwajowo-Autobusowa WPK GG, które od lat opiekuje się wagonem, podjęło się zadania przywrócenia mu dawnej świetności. To grupa pasjonatów – ludzi w różnym wieku, uczniów, studentów i dorosłych – którzy społecznie dbają o historię komunikacji miejskiej. Ich działania to nie tylko hobby, ale także forma troski o dziedzictwo miasta. Na co dzień zajmują się utrzymaniem czystości, organizacją wydarzeń przy tramwaju, wprowadzaniem dekoracji, dbaniem o to, by obiekt żył i przyciągał mieszkańców.

Tramwaj, jako Dom Kultury

Tramwaj 1241 nie jest zwykłym eksponatem. Jego wnętrze stało się małą przestrzenią kultury – miejscem sąsiedzkich spotkań, mini wystaw, prezentacji, fotografii oraz licznych inicjatyw lokalnych. To tutaj odbywają się wydarzenia związane z historią Dolnego Miasta, a sam wagon stał się charakterystycznym punktem dzielnicy. Aby jednak mógł dalej pełnić tę rolę, konieczne jest przeprowadzenie poważnych prac remontowych.

Plan remontu obejmuje przede wszystkim usunięcie korozji i naprawę poszycia wagonu, rekonstrukcję stopni wejściowych i zabezpieczenie stalowych elementów konstrukcyjnych. Wnętrze wymaga wymiany podłogi, renowacji sufitu i odnowienia wyposażenia. Podwozie i wózki potrzebują piaskowania i ponownego zabezpieczenia, a instalacja elektryczna – przeglądu i przywrócenia sprawnego oświetlenia. To rozbudowany i kosztowny zakres prac, który pozwoli nie tylko odnowić wagon, ale także zabezpieczyć go na wiele lat.

Gdański wagon 105Na jako Centrum Kultury

Choć ostatnie tramwaje zniknęły z Dolnego Miasta w 2000 roku, ich duch wciąż tu żyje. Przy ulicy Wróblej, nieopodal dawnej zajezdni Łąkowa, stoi wagon typu 105Na. O jego wyjątkowej historii opowiada Cezary Kamiński, prezes Stowarzyszenia Grupa Tramwajowo-Autobusowa WPK GG. Tramwaje 105Na to już przeszłość – od… czytaj więcej

Koszt wykonania pełnego remontu szacowany jest na około 350 tysięcy złotych. To kwota przekraczająca możliwości finansowe członków stowarzyszenia, którzy dotychczas wszystkie działania prowadzili głównie ze składek i własnych środków. Dlatego powstała zbiórka – każdy gest wsparcia, każda wpłata, nawet najmniejsza, przybliża marzenie o uratowaniu tego wyjątkowego wagonu.

Dzięki pomocy darczyńców tramwaj może odzyskać swój dawny wygląd i znów stać się bezpieczną, trwałą przestrzenią dla mieszkańców. Zyska nowe życie jako miejsce kultury i historii. Remont zagwarantuje, że 105Na nr 1241 pozostanie częścią Dolnego Miasta na kolejne dekady – jako żywy pomnik, o który wspólnie zadbaliśmy.

To nie tylko prace konserwatorskie. To inwestycja w pamięć, lokalną tożsamość i w ludzi, którzy z pasją i oddaniem pielęgnują historię codzienności. Razem możemy sprawić, że charakterystyczny żółty tramwaj pozostanie symbolem dzielnicy – i opowie swoją historię następnym pokoleniom.

KLIKNIJ I WESPRZYJ ZBIÓRKĘ

Udostępnij: