Wraz z uzyskaniem pozytywnej oceny wniosku o dofinansowanie unijne, miasto Zgierz staje przed realną szansą przywrócenia linii tramwajowej 46 – dawniej najdłuższego połączenia tramwajowego w Polsce, łączącego Łódź, Zgierz i Ozorków. Prace modernizacyjne obejmą fragment trasy w granicach miasta, jednak na razie nie przewidziano reaktywacji całej trasy do Ozorkowa — z uwagi na brak porozumienia między samorządami. W rozmowie z Renatą Karolewską, Pełnomocniczką ds. mediów i komunikacji społecznej Urzędu Miejskiego w Zgierzu, przybliżamy etapy przygotowania projektu, możliwości finansowania oraz dalsze plany dotyczące rozwoju sieci tramwajowej.
Jakie są realne szanse na uzyskanie dofinansowania unijnego i czy miasto przygotowało alternatywny plan finansowania inwestycji w przypadku negatywnej oceny wniosku?
Środki pochodzą z instrumentu Zintegrowanych Inwestycji Terytorialnych (ZIT), dostępnych w ramach nowej perspektywy Unii Europejskiej – Regionalnego Programu Operacyjnego dla Łódzkiego, które przewidują realizację tego zadania w trybie pozakonkursowym. Miasto Zgierz uzyskało pozytywną ocenę wniosku i złożyło odpowiednie dokumenty zgodnie z oczekiwanymi terminami. Teraz czekamy na jego rozpatrzenie.
Czy Zgierz rozważa możliwość współfinansowania projektu z budżetu województwa łódzkiego lub poprzez partnerstwo publiczno-prywatne, jeśli środki unijne okażą się niewystarczające?
Mamy przygotowaną dokumentację projektową – zgodnie z pierwotnym założeniem prezydenta Zgierza – do granic miasta, do ulicy Ogrodniczej. Natomiast realizacja, o której mówimy w tym momencie, obejmuje odcinek około 3,5 km, na wysokości ulic Witosa/Podgórnej. Pozostanie nam zatem do wyremontowania jeszcze około 800 metrów infrastruktury tramwajowej. Jeżeli w przyszłości miasto będzie stać na wykonanie dalszego odcinka, wówczas będziemy rozważać różne formy finansowania. Jesteśmy otwarci na wiele możliwości. Na ten moment nie ma środków z Unii Europejskiej czy innych, które można byłoby wykorzystać na ostatni odcinek.
Jakie będą szacunkowe roczne koszty utrzymania torowiska i infrastruktury tramwajowej po zakończeniu inwestycji oraz kto będzie je ponosił – miasto Zgierz czy operator?
Zawsze koszty związane z realizacją inwestycji ponosi przede wszystkim inwestor. Koszty związane z obsługą, energią elektryczną w połączeniu z kosztami taboru poniesie Gmina Miasto Zgierz w ramach opłaty za wozokilometr. Wydatki częściowo mogą być refinansowane w ramach wpływów, jakie łódzkie MPK uzyska ze sprzedaży biletów, podobnie jak w przypadku linii 45. A jakie dokładnie będą roczne koszty utrzymania? Tego chyba nie jesteśmy w stanie oszacować na tym etapie.
Czy podjęto już rozmowy z MPK-Łódź w sprawie obsługi reaktywowanej linii i ewentualnego porozumienia dotyczącego eksploatacji tramwajów?
Oczywiście, od początku rozmawiamy z MPK Łódź, czyli od momentu przygotowania założeń pod ten projekt remontu linii 45 i 46. Jednak na omówienie szczegółów przyjdzie czas. Na razie czekamy na finansowanie. Jeszcze go fizycznie nie dostaliśmy.
Czy miasto Zgierz planuje zakup własnego taboru tramwajowego, czy zamierza korzystać z pojazdów należących do łódzkiego operatora?
Nie planujemy zakupu nowego taboru tramwajowego, ponieważ nie dysponujemy bazą, w której moglibyśmy go ulokować. Dodatkowym wyzwaniem byłoby także znalezienie terenu pod budowę takiej zajezdni.
Czy prowadzone są rozmowy z władzami Łodzi w sprawie integracji reaktywowanej linii z łódzkim systemem komunikacji miejskiej – np. wspólnego biletu, rozkładów i przystanków przesiadkowych?
Prowadzimy rozmowy nie tylko z Łodzią, ale także z Łódzką Koleją Aglomeracyjną. Zależy nam, żeby tramwaj wpisywał się w układ połączeń metropolitalnych.
Jakie są długofalowe plany dotyczące dalszego rozwoju linii – czy Zgierz zakłada jej wydłużenie w kierunku Ozorkowa, jeśli uda się nawiązać współpracę między samorządami?
My nie budujemy żadnych ograniczeń co do dalszego rozwoju tej linii, natomiast jeżeli chodzi o finansowanie, możemy mówić tylko o finansowaniu w ramach naszego obszaru administracyjnego. Jeżeli gmina Zgierz, gmina Ozorków i miasto Ozorków będą chciały wybudować linię tramwajową na swoich odcinkach, to jak najbardziej jesteśmy zainteresowani takim rozwiązaniem i zachowaniem ciągłości połączenia poza granice miasta Zgierza.
Historia tramwajów w Zgierzu
Zgierska komunikacja tramwajowa ma ponadstuletnie tradycje, a jej początki ściśle wiążą się z dynamicznym rozwojem Łodzi i okolicznych miejscowości. Regularne połączenie tramwajowe między Zgierzem a Łodzią rozpoczęło funkcjonowanie na początku 1901 roku. Trasa kończyła się w rejonie dzisiejszego placu Kilińskiego, który w tamtym okresie pełnił ważną rolę w życiu miasta.
W pierwszej połowie XX wieku układ torowisk i infrastruktury ulegał stopniowym przekształceniom. W latach 20. uporządkowano przestrzeń placu Kilińskiego, dostosowując ją do zwiększonego ruchu miejskiego. Podczas II wojny światowej niemieckie władze przebudowały układ końcówki trasy, tworząc pętlę ułatwiającą zmianę kierunku jazdy.
Po wojnie linia została ponownie włączona do systemu komunikacji podmiejskiej, a w połowie lat 50. otrzymała oznaczenie numer 45, z którym jest kojarzona do dziś. W kolejnych dekadach wprowadzano coraz nowocześniejszy tabor, w tym tramwaje przegubowe, które pozwoliły obsłużyć rosnące potoki pasażerskie.
W lutym 2018 roku ruch tramwajowy w Zgierzu wstrzymano z powodu znacznego zużycia infrastruktury. Po gruntownej modernizacji torów i sieci trakcyjnej, pod koniec 2021 roku tramwaje powróciły na trasę, przywracając mieszkańcom bezpośrednie połączenie z Łodzią. Obecnie kursuje tu linia 45, a ewentualne odtworzenie dawnej trasy w kierunku Ozorkowa będzie możliwe po dalszych inwestycjach.
Po modernizacji tramwaj linii 46 będzie kursował od osiedla Kurak do Proboszczewic w okolice ulicy Witosa (Szkoły Podstawowej nr 10). Zakończenie prac i powrót tramwaju na tory planowany jest na połowę 2029 roku
