Pod znakiem pozyskiwania funduszy na rozwój transportu zbiorowego i rozpoczęcia realizacji dużych, ważnych dla pasażerów inwestycji przebiegał mijający, 2025 rok w Miejskim Zakładzie Komunikacji w Toruniu. Dzięki tym staraniom miasto poczyniło rekordowe zakupy ekologicznego, zeroemisyjnego taboru. Modernizuje także torowiska, planuje budowę nowej zajezdni oraz linii tramwajowej, a także inne ważne dla pasażerów działania.
Niemal wszystkie projekty usprawniające transport publiczny, które miasto realizuje za pośrednictwem Miejskiego Zakładu Komunikacji w Toruniu, prowadzone są przy wsparciu unijnym. Obecnie prowadzonych jest kilka takich przedsięwzięć. Ich łączna wartość to ponad 581 mln zł, zaś wysokość dofinansowania wynosi niemalże 387,3 mln zł.
Największym projektem z zakresu rozwoju toruńskiej komunikacji miejskiej w najbliższych latach jest projekt „Rozwój ekologicznej komunikacji miejskiej w Toruniu” współfinansowany z Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027. 27 czerwca br. podpisana została umowa o dofinansowanie.
Celem głównym przedsięwzięcia jest zwiększenie wykorzystania niskoemisyjnego transportu miejskiego w Toruniu poprzez rozwój i integrację systemów publicznego transportu zbiorowego w mieście. Prowadzi to do zwiększenia udziału osób korzystających z komunikacji miejskiej. W rezultacie zmniejsza się zatłoczenie motoryzacyjne, poprawia się płynność ruchu drogowego. Dodatkowo ogranicza to negatywny wpływ transportu na środowisko oraz poprawia komfort obsługi pasażerów. To projekt o znaczeniu strategicznym nie tylko dla Torunia i regionu, ale także realizacji celów programu FEnIKS 2021-2027.
Projekt zakłada budowę nowej linii tramwajowej i budowę nowej zajezdni (trwa ich projektowanie). Obejmuje także modernizację kolejnych odcinków torowisk (w ciągu ul. Kościuszki – prace w toku i w ciągu ul. M. Skłodowskiej-Curie – trwa projektowanie). Przewiduje się także dostawę kolejnych czterech nowoczesnych tramwajów. Utworzonych zostanie też dziesięć zielonych przystanków w różnych lokalizacjach.
Wartość całkowita projektu to niemal 275,5 mln zł netto/339 mln zł brutto, a wysokość dofinansowania ze środków Unii Europejskiej – 225 mln zł.
Nowa zajezdni i linia tramwajowa
Nowa zajezdnia będzie zlokalizowana w zachodniej części Torunia (w tzw. Strefie Toruń-Zachód, która została wskazana w kierunkach rozwoju przestrzennego Torunia na lata 2024-2029+), tuż przy granicy miasta, na przedłużeniu ul. Łukasiewicza (pomiędzy Castoramą a lotniskiem), na terenie o powierzchni ok. 11,5 ha. Obszar ten nie jest zurbanizowany, nie ma na nim zabudowy mieszkalnej czy usługowej.
Dojazd drogowy do nowej zajezdni zostanie zapewniony od wschodu od ul. Łukasiewicza (w korytarzu planowanej w przyszłości trasy średnicowej).
Zbigniew Wyszogrodzki: Nowa zajezdnia otworzy Toruń na zachód [WYWIAD]
Pierwszy z nowoczesnych tramwajów już w Toruniu
Prace realizowane są od ul. Ślaskiego do pętli Olimpijska i obejmują odcinek o długości ok. 4,6 tys. metrów toru pojedynczego torowiska i sieci trakcyjnej, łącznie z pętlą Olimpijska, z uwzględnieniem przejazdu drogowego (łuku) na skrzyżowaniu Szosy Lubickiej/Ślaskiego. Tam, gdzie będzie to możliwe, torowisko zostanie wykonane w technologii zielonej. Powstanie także podstacja trakcyjna do zasilania infrastruktury tramwajowej oraz instalacja do napełniania piasecznic w tramwajach.
Koszt prac to 67,1 mln zł brutto, z czego ponad 44,7 mln to unijne dofinansowanie. Całość powinna zakończyć się w styczniu 2027 r.
Kolejne swingi dla Torunia
Miasto dba nie tylko o torowiska, ale także o to, by jeździły po nich nowoczesne, komfortowe tramwaje. I tak do 22 swingów, które obecnie wożą pasażerów, dołączą cztery kolejne. Umowę na ich zakup, wraz z dostawą specjalistycznego wyposażenia obsługowego i pakietu eksploatacyjno-naprawczego, podpisano z bydgoską PESĄ 26 sierpnia 2024 r. Łączna wartość zamówienia wyniosła 57,9 mln zł brutto – ok. 12,9 mln zł brutto za jeden tramwaj, ponad 2 mln zł brutto za jeden pakiet specjalistycznego wyposażenia obsługowego. Natomiast blisko 4,2 mln zł brutto kosztował jeden pakiet eksploatacyjno-naprawczy.
Pojazdy zostały zakupione w ramach wspomnianego już projektu „Rozwój ekologicznej komunikacji miejskiej w Toruniu” współfinansowany z Programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko 2021-2027.
Na dostarczenie czterech tramwajów wykonawca miał 22 miesiące od daty podpisania umowy, tj. do 26 czerwca 2026 r., jednak zamówienie udało się zrealizować wcześniej. Pierwszy swing dotarł do Torunia z 4 na 5 listopada. Obecnie przechodzi odbiory, a na początku roku zacznie wozić pasażerów. Kolejne swingi spodziewane są w styczniu.
Nowe tramwaje będą ok. 30-metrowe, z całkowicie niską podłogą. Będą wyposażone m.in. w system informacji pasażerskiej, monitoring, klimatyzację, terminale do obsługi karty miejskiej, WiFi, łącza USB. Zostaną przystosowane dla osób o specjalnych potrzebach, m.in. niepełnosprawnych, starszych, rodziców z wózkami. Będą podobne do swingów, które MZK ma w swoim taborze, ale zostały wzbogacone o nowe udogodnienia. Wśród nich znajdują się system ograniczający ryzyko kolizji, wydajne i energooszczędne systemy ogrzewania, klimatyzacji, diagnostyczne i informacyjne oraz nowoczesne oświetlenie zewnętrzne i wewnętrzne w technologii LED.
Trwają także formalności związane z pozyskaniem dofinansowania z KPO i Zwiększania Odporności na zakup czterech kolejnych niskopodłogowych tramwajów. Wartość projektu to ok. 58 mln zł brutto, a dofinansowanie wyniesie ponad 40 mln.
Nowe pojazdy techniczne
Dzięki unijnemu dofinansowaniu MZK pozyskał także dwa pojazdy techniczne. Pierwszy to holownik do zwożenia unieruchomionych pojazdów. Wcześniej MZK nie posiadał takiego wozu. Jest on zmontowany na podwoziu marki DAF. Jego cena to 1.984.500,00 zł netto (2.440.935,00 zł brutto). Drugi to pojazd pogotowia technicznego z wyposażeniem służący do szybkiej interwencji w przypadku awarii pojazdu na trasie, umożliwiający naprawę pojazdu w miejscu awarii. Zbudowany został na nadwoziu FORD VAN TRANSIT. Jego cena to 330.000,00 zł netto (405.900,00 zł brutto). Oba pojazdy są wyposażone w silniki spalinowe spełniające normę emisji spalin Euro 6.
Zakup pojazdów technicznych został zrealizowany w ramach projektu „Modernizacja torowiska tramwajowego wraz z niezbędną infrastrukturą od ul. Ślaskiego do pętli Olimpijska wraz z zakupem pojazdów technicznych” współfinansowanego ze środków UE w ramach programu Fundusze Europejskiej dla Kujaw i Pomorza 2021–2027 (dofinansowanie na poziomie 72% wydatków kwalifikowalnych).
Tuż przed końcem roku, 30 grudnia, podpisano umowę o dofinansowanie dla projektu związanego z modernizacją przystanków oraz rozbudową infrastruktury do ładowania autobusów elektrycznych. Całkowita wartość przedsięwzięcia wynosi blisko 21 mln zł. Środki z programu Fundusze Europejskie dla Kujaw i Pomorza 2021-2027 wynoszą 14 750 146,05 zł.
W ramach projektu w trzech lokalizacjach (pętle: ul. Dziewulskiego, ul. Szubińska, pl. św. Katarzyny) staną szybkie ładowarki pantografowe 400 kW wraz z niezbędną infrastrukturą, a w zajezdni autobusowej – pięć podwójnych mobilnych ładowarek plug-in 2×60 kW.
Planowany termin na przygotowanie i ogłoszenie przetargu to IV kwartał 2026. Planowane zakończenie prac budowlanych, montażu ładowarek to I – II kwartał 2028 roku.
Przystanki do modernizacji
Ponadto zmodernizowanych zostanie 59 przystanków (zlokalizowanych w Toruniu), na których zatrzymują się pojazdy obsługujące linie podmiejskie. 18 z nich stanie się zielonymi przystankami. Dodatkowo osiem przystanków, które powstaną przy okazji przebudowy ul. Olsztyńskiej, zostanie wyposażonych w wiaty i inną niezbędną infrastrukturę. Cztery przystanki zostaną stworzone w formie zielonych przystanków. Projekt zakłada także montaż tablic Systemu Informacji pasażerskiej na 23 przystankach. Co ważne, oświetlenie wiat i tablic będzie zasilane z paneli fotowoltaicznych na dachach wiat lub z istniejących przyłączy.
Planowany termin na przygotowanie i ogłoszenie przetargu to I kwartał 2026 roku. Planowany termin wykonania prac oraz wymiany wiat przystankowych to III-IV kwartał 2026 roku.
Beneficjentem projektu jest Gmina Miasta Toruń, a realizacją zajmuje się Miejski Zakład Komunikacji w Toruniu (który jest także partnerem projektu) oraz Miejski zarząd Dróg (w zakresie budowy przystanków na ul. Olsztyńskiej).
