Szczecin uzyskał maksymalne możliwe dofinansowanie z Krajowego Planu Odbudowy na zakup nowych tramwajów. Informację tę przekazał w mediach społecznościowych Michał Przepiera, zastępca Prezydenta Miasta Szczecin.
Zgodnie z opublikowaną przez Centrum Unijnych Projektów Transportowych zaktualizowaną listą rankingową po IV rewizji KPO, Szczecin znalazł się na piątej pozycji z przyznaną dotacją w wysokości 81,6 mln zł. Środki te mają zostać przeznaczone na zakup ośmiu dwukierunkowych, całkowicie niskopodłogowych tramwajów.
Uzyskanie miejsca na liście rankingowej nie oznacza jednak natychmiastowego przekazania środków. Przed ich wypłatą spółka Tramwaje Szczecińskie musi złożyć nowy wniosek do CUPT. Po jego rozpatrzeniu podpisana zostanie umowa o dofinansowaniu, a dopiero wtedy możliwe będzie uruchomienie finansowania.
Długa droga do uzyskania wsparcia
Proces pozyskania środków był długotrwały. Umowę na dostawę czterech dwukierunkowych tramwajów niskopodłogowych z opcją zakupu kolejnych ośmiu pojazdów Tramwaje Szczecińskie podpisały z poznańską firmą Modertrans 5 grudnia 2024 r.
Początkowo miasto zakładało skorzystanie z opcji jedynie w przypadku uzyskania choćby częściowego wsparcia w konkursie KPO „Zeroemisyjny transport zbiorowy w miastach”. W styczniu 2025 r. Centrum Unijnych Projektów Transportowych ogłosiło wyniki konkursu – dotację otrzymały cztery miasta, a Szczecinowi zabrakło jednego punktu, aby znaleźć się w gronie beneficjentów.
Kilka samorządów, w tym Szczecin, złożyło odwołania. Jednocześnie spółka Tramwaje Szczecińskie była zobowiązana umową do poinformowania o ewentualnym skorzystaniu z opcji zakupu dodatkowych pojazdów najpóźniej do 28 lutego 2025 r.
Ostatecznie 24 lutego 2025 r. prezydent Szczecina Piotr Krzystek ogłosił, że miasto zdecyduje się na zamówienie ośmiu dodatkowych tramwajów, nie czekając na ostateczne rozstrzygnięcia konkursu. Władze miasta wskazywały wówczas, że w puli konkursowej pozostały wolne środki, które mogą trafić do Szczecina niezależnie od wyniku procedury odwoławczej. Aktualizacja listy rankingowej potwierdziła te przewidywania.
Nowoczesne tramwaje Gamma
Zamówione pojazdy to tramwaje z rodziny Gamma – typ LF 12 AC BD – oferowane przez firmę Modertrans. Są to jednoprzestrzenne, trójczłonowe, w pełni niskopodłogowe tramwaje o długości 31,97 m i szerokości 2,4 m.
Każdy z pojazdów może przewieźć do 240 pasażerów, w tym 46 na miejscach siedzących. Tramwaje wyposażono m.in. w klimatyzację, oświetlenie LED, dostęp do sieci Wi-Fi oraz gniazda USB do ładowania urządzeń mobilnych. Siedzenia pokryte są tkaniną z powłoką ułatwiającą czyszczenie i ograniczającą trwałe zabrudzenia.
Bezpieczeństwo podczas wsiadania i wysiadania zapewniają nie tylko standardowe fotokomórki, ale również czujniki nacisku, które powodują ponowne otwarcie drzwi w przypadku napotkania przeszkody podczas zamykania. W przestrzeni pasażerskiej przewidziano także dwa miejsca przeznaczone dla wózków dziecięcych lub inwalidzkich.
Tramwaje będą wyposażone w rozbudowany system monitoringu obejmujący wnętrze pojazdu, stanowisko motorniczego oraz przestrzeń przed, za i wzdłuż obu boków tramwaju. Cztery skrętne wózki napędowe mają ograniczać zużycie kół i szyn oraz zapewniać cichszą eksploatację.
Nowoczesny napęd falownikowy z silnikami prądu zmiennego zmniejsza emisję grafitu i miedzi do środowiska. Dodatkowo w przypadku zaniku napięcia w sieci trakcyjnej pojazd będzie mógł samodzielnie przejechać około 100 metrów dzięki zasilaniu z baterii akumulatorów, co umożliwi np. opuszczenie skrzyżowania.
Warunki kontraktu
Zgodnie z umową Modertrans zobowiązał się do dostarczenia do 31 maja 2026 r. dwunastu dwukierunkowych tramwajów niskopodłogowych, jednego kompletu specjalistycznego wyposażenia obsługowo-naprawczego oraz jednego pojazdu technicznego.
Wartość zamówienia podstawowego, obejmującego cztery tramwaje oraz dwa elementy wyposażenia specjalistycznego, wynosi 63,7 mln zł brutto. Na ten cel spółka Tramwaje Szczecińskie otrzymała 33 mln zł dofinansowania z programu FEnIKS.
Osiem dodatkowych tramwajów, których cena wynosi 12 mln zł za sztukę (łącznie 96 mln zł netto), zostanie sfinansowanych w 85 proc. ze środków Krajowego Planu Odbudowy.
Dwukierunkowe pojazdy zwiększają elastyczność sieci
Tramwaje dwukierunkowe odgrywają istotną rolę w funkcjonowaniu systemu komunikacji miejskiej. Pozwalają utrzymać ruch pasażerski w czasie remontów torowisk, gdy wyłączony jest jeden tor lub pętla końcowa.
Obecnie Szczecin eksploatuje sześć takich pojazdów, które kursują m.in. na linii nr 4 między ul. Milczańską a placem Żołnierza Polskiego w związku z remontem al. Powstańców Wielkopolskich.
Przed zakupem nowych tramwajów flota Tramwajów Szczecińskich liczyła 200 pojazdów liniowych, w tym 28 całkowicie niskopodłogowych oraz 10 częściowo niskopodłogowych. W zajezdni Pogodno znajduje się już pięć tramwajów Gamma, a wkrótce dołączy do nich szósty egzemplarz. Pierwszy z nowych pojazdów ma rozpocząć przewozy pasażerskie prawdopodobnie jeszcze w tym miesiącu.
