1 lutego 1899 roku Toruń wkroczył w nową epokę komunikacji miejskiej. Dokładnie 127 lat temu na ulice miasta wyjechał pierwszy tramwaj elektryczny, zastępując dotychczasową trakcję konną. Na stałe wpisał się on w krajobraz oraz historię grodu nad Wisłą. Z tej okazji warto przypomnieć kilka faktów i ciekawostek z początków toruńskich tramwajów.
Pierwszy tramwaj elektryczny kursował – podobnie jak wcześniej tramwaj konny – na jedynej wówczas trasie Bydgoskie Przedmieście – Dworzec Toruń Miasto. Od samego początku tabor stacjonował w zajezdni przy ul. Sienkiewicza, wybudowanej już w 1891 roku i funkcjonującej do dziś jako ważny punkt zaplecza technicznego toruńskich tramwajów.
Dynamiczny rozwój sieci nastąpił na początku XX wieku. Pod koniec 1902 roku uruchomiono drugą linię na Mokre. Cztery lata później powstała pętla obwodowa prowadząca ulicami: Sienkiewicza, Mickiewicza, Reja i Bydgoską. Kolejnym ważnym krokiem było otwarcie 23 października 1907 roku trzeciej linii na trasie Ratusz – Chełmińskie Przedmieście. Sięgała ona skrzyżowania z ul. Grunwaldzką.
Pięć wozów silnikowych
W chwili uruchomienia trakcji elektrycznej Toruń dysponował zaledwie pięcioma wozami silnikowymi. Miał także kilka wozów przyczepnych, częściowo przebudowanych z tramwajów konnych. Już w 1908 roku liczba wozów silnikowych wzrosła do 15, a tabor systematycznie się powiększał – mimo trudnych warunków okresu I wojny światowej. W 1917 roku linię na Mokre przedłużono aż do dworca kolejowego Toruń Wschodni. To znacząco poprawiło dostępność komunikacyjną tej części miasta.
Po odzyskaniu niepodległości stan torowisk i taboru pozostawiał jednak wiele do życzenia. W 1921 roku komunikację tramwajową trzeba było nawet wstrzymać na trzy miesiące. Dopiero w drugiej połowie lat 20. ruszyły nowe inwestycje – zakupiono m.in. wozy z niemieckiej firmy Siemens-Schuckert Werke, a także z polskich fabryk w Sanoku i Gdańsku. Co ciekawe, część tramwajów była eksploatowana przez kilkadziesiąt lat. Jeszcze w latach 30. kursowały wozy z 1906 roku.
Lata 30. XX wieku przyniosły kolejne ważne zmiany w układzie sieci. Powstała m.in. linia nr 4 prowadząca przez nowy most drogowy na trasie plac Bankowy – Dworzec Toruń Przedmieście (dzisiejszy Toruń Główny). Rozbudowywano również sieć w ścisłym centrum miasta – 24 września 1936 roku pierwszy tramwaj przejechał pod Łukiem Cezara, co było jednym z symboli nowoczesności ówczesnego Torunia.
Cztery dekady intensywnego rozwoju
U schyłku lat 30. ogólna długość torów tramwajowych w mieście wynosiła 19,5 km. Z tego 17 km wykorzystywano w ruchu pasażerskim. Był to efekt czterech dekad intensywnego rozwoju. Taki rozwój ukształtował podstawy współczesnej komunikacji miejskiej.
Pełną historię toruńskich tramwajów można znaleźć na stronie MZK Toruń, gdzie opisano drogę „od konnego tramwaju do elektryka”. Z kolei o tym, jak toruńska komunikacja miejska funkcjonuje dziś, warto śledzić aktualności publikowane na www.mzk-torun.pl.
127 lat temu wszystko się zaczęło od jednego tramwaju. Dziś to nie tylko środek transportu, ale także ważny element tożsamości Torunia
