W miastach z rozwiniętą infrastrukturą transportu publicznego hałas generowany przez pojazdy szynowe stanowi rosnące wyzwanie. Szczególnie uciążliwy jest hałas wysokoczęstotliwościowy, słyszany jako piski, który najczęściej występuje podczas pokonywania łuków i zwrotnic. Tego typu dźwięki nie tylko obniżają komfort życia mieszkańców, ale mogą również negatywnie wpływać na zdrowie psychiczne oraz postrzeganie transportu zbiorowego jako ekologicznej i cichej alternatywy wobec ruchu samochodowego.
W odpowiedzi na rosnące wymagania społeczne i technologiczne, operatorzy systemów tramwajowych podejmują liczne działania mające na celu ograniczenie hałasu. Stosowane są m.in. ekrany akustyczne, zielone torowiska, maty wibroizolacyjne oraz systemy smarowania. Szczególnie te ostatnie stały się standardem w wielu miastach, jednak ich stosowanie wiąże się z istotnymi ograniczeniami – zarówno pod względem skuteczności, jak i bezpieczeństwa czy wpływu na środowisko.
Najczęściej stosowane środki można podzielić na dwie grupy:
Problemy związane z obecnie stosowanymi metodami obejmują m.in.:
- skomplikowaną konstrukcję systemów natryskowych, prowadzącą do awaryjności i kosztownych napraw,
- zanieczyszczenie infrastruktury przez osadzające się środki smarne,
- konieczność stosowania różnych środków w zależności od rodzaju systemu aplikacji, co utrudnia standaryzację.
W związku z tym rośnie zapotrzebowanie na nowe, bardziej zrównoważone rozwiązania, które łączą wysoką skuteczność redukcji hałasu z bezpieczeństwem ruchu i prostotą eksploatacji.
ASL – Anti-Screech Liquid: nowoczesne i ekologiczne rozwiązanie
Na powyższe potrzeby odpowiada ASL (Anti-Screech Liquid) – innowacyjny, biodegradowalny preparat opracowany z myślą o redukcji hałasu generowanego przez tramwaje. Produkt ten może być aplikowany zarówno na obrzeże koła, jak i na powierzchnię toczną szyny, co czyni go rozwiązaniem wyjątkowo wszechstronnym. Co istotne, jego stosowanie nie wpływa negatywnie na długość drogi hamowania, co zostało potwierdzone podczas testów zgodnych z obowiązującymi normami bezpieczeństwa.
ASL został opracowany z ogólnodostępnych, biodegradowalnych składników – w większości pochodzenia naturalnego. Ostateczna formuła środka, uzyskana po licznych testach i optymalizacjach, charakteryzuje się wysoką trwałością oraz skutecznym rozprowadzaniem po powierzchni szyny nawet w warunkach intensywnego ruchu i wysokich temperatur. Preparat jest również łatwo zmywalny, co ułatwia utrzymanie czystości podwozia pojazdów szynowych.
Środek może być aplikowany ręcznie lub automatycznie – m.in. przy użyciu spryskiwaczy, pędzli, wałków z dozowaniem, czy sztyftów. Taka elastyczność umożliwia jego integrację z różnymi systemami utrzymania infrastruktury.
Skuteczność potwierdzona w praktyce
ASL był testowany w kilku lokalizacjach w Polsce, w warunkach rzeczywistej eksploatacji – na łukach, zwrotnicach oraz odcinkach infrastruktury szczególnie narażonych na emisję hałasu, wytypowanych m.in. na podstawie skarg mieszkańców. We wszystkich przypadkach preparat przyniósł natychmiastową i wyraźną poprawę – piski ustępowały bezpośrednio po jego aplikacji, a reakcje zarówno pracowników technicznych, jak i przypadkowych obserwatorów były jednoznacznie pozytywne.
Twórca rozwiązania – inżynier z pasją do innowacji
Autorem koncepcji i formuły ASL jest Karol Klukiewicz – inżynier mechanik związany z branżą pojazdów szynowych od 2015 roku. Obecnie pełni funkcję wicedyrektora w Tramwajach Warszawskich, w biurze zajmującym się techniką taborową, gdzie odpowiada m.in. za nadzór techniczny nad taborem. Na co dzień specjalizuje się w projektowaniu maszyn i konstrukcji stalowych oraz wdrażaniu innowacyjnych rozwiązań poprawiających jakość i niezawodność eksploatowanych maszyn i podzespołów.
ASL jest efektem połączenia wiedzy inżynierskiej, doświadczenia eksploatacyjnego oraz serii testów terenowych. Projekt rozwijany jest niezależnie, z myślą o komercjalizacji zarówno na rynku krajowym, jak i zagranicznym. Choć obecna wersja środka jest gotowa do wdrożenia, trwają dalsze prace nad jego optymalizacją – m.in. w zakresie odporności na niskie temperatury, wydłużenia czasu działania oraz opracowania dedykowanych urządzeń aplikacyjnych.
Autor dostrzega szeroki potencjał rozwojowy swojego rozwiązania i zaprasza do współpracy zainteresowane podmioty z branży transportu publicznego.
***
Jako redakcja doceniamy zaangażowanie, z jakim Karol rozwija projekt układu smarowania obrzeży kół w ramach systemu ASL. Z zainteresowaniem obserwujemy postępy i z niecierpliwością czekamy na możliwość zapoznania się z pełnym rozwiązaniem opracowanym przez naszego kolegę z branży tramwajowej. Wierzymy, że efekty tej pracy będą miały realne zastosowanie w praktyce i przyniosą korzyści eksploatacyjne.
