Lublin, jedno z największych miast wschodniej Polski, wyróżnia się na tle innych ośrodków brakiem systemu tramwajowego. Choć historia prób jego wprowadzenia sięga końca XIX wieku, do dziś po lubelskich ulicach nie jeżdżą tramwaje. Dlaczego? Odpowiedź kryje się w historii, topografii miasta i decyzjach transportowych sprzed dekad.
Historia niezrealizowanych planów
Pierwsza wzmianka o tramwaju w Lublinie pojawiła się w 1897 roku, kiedy magistrat miasta zaproponował budowę linii tramwajowej łączącej dworzec kolejowy z Ogrodem Saskim. Planowano, że tramwaje, napędzane trakcją konną lub mechaniczną, będą kursować co dziesięć minut. Mimo zawarcia umowy z firmą Siemens und Halske na budowę elektrowni i sieci tramwajowej, inwestycja nie doszła do skutku z powodu braku odpowiednich źródeł energii elektrycznej w mieście.
Alternatywa w postaci trolejbusów
Po II wojnie światowej, w latach 50., władze miasta zdecydowały się na wprowadzenie trolejbusów jako alternatywy dla tramwajów. Pierwsza linia trolejbusowa została uruchomiona 21 lipca 1953 roku i od tego czasu trolejbusy stały się charakterystycznym elementem komunikacyjnym Lublina.
– Lublin jest jednym z trzech miast, w których funkcjonuje system trolejbusowy. Nasze miasto jako pierwsze w Polsce zakupiło nowoczesne i niskopodłogowe trolejbusy przegubowe, a od 2021 r. rozpoczęliśmy także budowę systemu autobusu elektrycznego. W lubelskiej flocie poza 99 trolejbusami, mamy 40 autobusów elektrycznych i 4 autobusy wodorowe – podkreśla Monika Fisz, Rzeczniczka Prasowa Zarządu Dróg i Transportu Miejskiego w Lublinie.
Dlaczego Lublin nie ma tramwajów?
Na rozwój komunikacji miejskiej w Lublinie miało wpływ wiele czynników. Jeszcze przed I wojną światową pojawiły się w mieście pierwsze autobusy, a wraz z nimi pomysł na budowę sieci tramwajowej. Niemniej działania zbrojne zawiesiły plany w tym zakresie. Temat powrócił w 1928 roku wraz z budową pierwszej elektrowni, ale sytuacja polityczna i gospodarcza nie sprzyjała realizacji projektu.
– Rosnące zapotrzebowanie na komunikację zbiorową, brak środków na budowę sieci tramwajowej oraz lokalizacja Lublina na nierównych terenach przyczyniły się do wyboru tańszej opcji – chodzi o trolejbusy – dodaje Rzeczniczka. – Dokładnie 21 lipca 1953 r. na ulice Lublina wyjechał pierwszy pojazd na ‘szelkach’. Dzisiaj to symbol miasta i rozwoju elektromobilności, a Lublin posiada największy system trolejbusowy w kraju.
Tramwaje w XXI wieku?
Do tematu tramwajów Lublin wrócił w latach 80., ale z powodu kryzysu odstąpiono od realizacji tego pomysłu. Obecnie budowa od podstaw całego systemu torów i taboru dla tramwajów wydaje się nieopłacalna, zwłaszcza przy rozbudowanej sieci trolejbusowej i elektrycznej.
– Obecnie, w dobie rozwoju technologii transportu elektrycznego, na który Lublin stawia, budowa systemu tramwajowego mogłaby okazać się zbędnym wydatkiem – wyjaśnia Monika Fisz.
Lublin bez tramwajów – ale czy na zawsze?
Obecnie Lublin opiera swoją komunikację miejską na autobusach i trolejbusach, które są sukcesywnie modernizowane i dostosowywane do współczesnych standardów. Inwestycje w trolejbusy, autobusy elektryczne i wodorowe sprawiają, że miasto rozwija się w kierunku ekologicznego i nowoczesnego transportu publicznego.
Jednak w dobie rosnącego znaczenia zrównoważonej mobilności miejskiej i unijnych środków na zielony transport, może warto byłoby ponownie pochylić się nad ideą tramwajów? Choć kosztowna, taka inwestycja mogłaby w dłuższej perspektywie stać się kolejnym krokiem ku nowoczesnej i efektywnej komunikacji w Lublinie.
Autor: Zuzanna Rabinek
